Blog

Elisa neemt het over van Elia Featured

Written by
Rate this item
(0 votes)

overweging op zondag 25 oktober 2020 PG De Open Hof ~ Oud-Beijerland

 

Uit de Bijbel: 2 Koningen 2:1-18

 

je kunt het maar een keer goed doen

We beginnen met een voldongen feit: Elia is stervende. De lezer weet dat. Elia weet dat. Alleen Elisa nog niet. De focus van dit verhaal ligt dan ook vooral op hoe Elisa achterblijft. Het is niet zozeer een afscheid, als wel een nieuw begin.

Enkele maanden geleden kocht ik het boek: Je kunt het maar één keer goed doen. (Barbara van Beukering, Spectrum 2020) Zij interviewde mensen over de dood van een van hun geliefden en hoe bepalend het is geweest of iemand wél of niet over het naderende einde  kon praten. Of er wél of geen bewuste reis is geweest langs de herinneringen, langs de straten van pijn en de gedeelde geluksmomenten. Hoe helend en troostend kan het zijn als je samen toe mag leven naar de dood. In alle verdriet om het afscheid mag je ook weten: ik mag en ik kan verder. Want het leven met deze lieve mens heeft mij gevormd tot wie ik ben; hij of zij heeft bijgedragen aan mijn groei als mens. Daarom gaat het bij het afscheid niet alleen over die ander, maar ook altijd over jou, de achterblijver.

 

geen denken aan dat ik u alleen laat

Elia beschouwt de dood als een weg die de Heer hem wijst. Eerst naar Betel. Bergafwaarts naar Jericho, naar de Jordaan. In omgekeerde volgorde de weg die Israël aflegde onder leiding van Jozua. Door de Jordaan trokken zij het beloofde land in, zeven maal om de stad Jericho heen, om uiteindelijk kamp op te slaan in Betel. Alsof ze samen bladeren hun verleden; terugkeren naar de wortels van hun leven.

Elia gaat tot aan de Jordaan. De grens tussen het beloofde land en de woestijn; de drempel tussen leven en dood.

 

Telkens wordt Elisa uitgenodigd om te blijven. Blijf jij hier, de Heer wil dat ik naar Betel ga. Meent Elia dat echt? Wil hij Elisa niet belasten met zijn heengaan? Of hoopt hij juist op de reactie die volgt: Zowaar de Heer leeft, en zo waar u leeft, er is geen denken aan dat ik u alleen laat. Je zult het nooit precies weten. Want wat bedoelt de stervende die tegen een wakend familielid zegt: ga maar slapen, je hebt het hard nodig?

Elisa houdt aan Elia vast: Je lééft, dus ik blijf ik bij je. Kunnen we Elisa niet gelukkig prijzen dat hij deze weg mag afleggen met zijn geliefde meester? Dat hij niet onverhoeds en zonder waarschuwing van hem wordt weggerukt?

Steeds als een etappe is afgelegd, weer dichterbij de laatste grens, komen daar de profeten naar Elisa toe, als de goedbedoelende omstanders: Het duurt nu niet lang meer, dat zie je toch ook wel’.

Elisa reageert bits: ‘Ik weet het. Zeg maar niets.’ Wat weten zij er tenslotte van.

laat mij delen in uw geest

Bij de oever van Jordaan houdt het gezelschap stil. Verder kunnen de omstanders niet mee. Alleen Elisa. Hij ziet hoe Elia zijn profetenmantel uittrekt, hem dubbel vouwt en ermee op het water slaat. Zo dicht staat hij bij Elia dat hij mee mag, een stukje van die heilige grond betreden.

En daar, aan de overkant van de Jordaan, afgesneden van het gewone leven, mag Elisa nog een laatste verlangen uitspreken. ‘Laat mij dubbel in uw geest delen’. Dat ontvangt in Israël de oudste zoon, de eerstgeborene. (Deut 21:17) Eigenlijk vraagt Elisa: laat mij jouw zoon zijn. Ik wil je in ere houden als mijn vader, je opvolgen en je roeping delen. Maar dát is niet aan Elia. De wens van Elisa zal worden vervuld als hij zíet. Als hij ziet, zal hij een ziener zijn. Dan zal hij inzien waaruit Elia heeft geleefd. En zal hij ook begrijpen hoe hij is heengegaan. Als Elisa zíet, is ook hij een profeet.

 

mantel

Bij de hemelvaart van Elia hoort een plaatje: een wagen met vurige paarden ervoor en Elia aan de teugels. Goed beschouwd is dat niet juist. Elia wordt door de stormwind opgenomen. De wagen met vurige paarden, eigenlijk symbool voor krachtpatserij en oorlogstuig, is hier een openbaring van Gods kracht en macht. Als een signaal naar het volk Israël: zij mogen dan een hang hebben naar mensenmacht en overmacht, uiteindelijk is God de enige echte krachtpatser.

Elisa heeft mogen zien. De taak die met de mantel meekomt ligt nu op zijn schouders. Dat is geen last die hij niet kan dragen want de geestkracht van Elia, waarom hij had gevraagd, rust dubbel op hem. Ook voor Elisa wijkt het water als hij terugkeert naar het land van de levenden. God zal bij hem zijn.

Aan de overkant zien de vijftig profeten dat er iets is veranderd in Elisa.

Maar zij zien het waarom níet.

 

Ze willen gaan zoeken, voor alle zekerheid. Zij zijn als de goedbedoelende mensen die verklaringen willen hebben; die niet kunnen leven met de rafelrandjes van ons bestaan, het niet weten en begrijpen.

Drie dagen lang zoeken de profeten maar ze vinden Elia niet.

Natuurlijk niet. Elia is opgenomen in een andere orde. Buiten bereik. Zoals ook Jezus later voor zijn leerlingen buiten bereik zal zijn. En vóór Elia is het Mozes die eigenhandig door God wordt begraven. (Deut 34:5) Niemand die ooit zijn graf heeft gevonden. En Henoch, die wandelde met God, en zó de hemel inwandelde.

Wie zó leeft, zal niet sterven. En wie achterblijft eert hen niet door naar hun graf te zoeken maar door in hun voetsporen te treden, door te leven met Gods woord en vanuit het kritische visioen van een rechtvaardige wereld. En door te sterven in vertrouwen op God. Wie de mantel past, trekke hem aan. Want die ligt er nog, Elia’s profetenmantel. En alles wat die vertegenwoordigt.

 

Go like Elijah

Je kunt het maar één keer goed doen. De vraag is hoe. Zullen we vertrouwen hebben? Zullen we de weg terug samen kunnen afleggen?

Begin jaren ’70 scoorde Chi Coltrane een nummer een hit met ‘Go like Elijah’.

‘Op een dag is mijn tijd gekomen

en wanneer dat zal zijn, dat weet ik niet.

Ik weet alleen dat ik wil gaan zoals Elia.

Ik wil omhoog naar de hemel,

witte paarden berijden met felle ogen.

Heer, vergeef mij mijn zonden.

En laat me gaan als Elijah wanneer ik moet gaan.

Ik wil geen grafsteen, geen kist, geen huilende mensen

die zeggen dat ik dood ben.

Ik wil gelukkig gaan. Zoals Elia.’

Read 59 times
More in this category: « de uitnodiging Houd moed, heb lief »