Blog

Wat is tijd? Featured

Written by
Rate this item
(0 votes)

overweging op oudjaarsavond 2019   PG De Open Hof ~ Oud-Beijerland

 

uit de Bijbel: Prediker 3 en Jacobus 4: 13-17

 

wat is tijd?

Een nieuw jaar ligt voor ons.

Hoe lang duurt een uur bij je nieuwe liefde en hoe lang duurt een uur bij een donkere bushalte in de regen?

Tijdens onze vakantie in Afrika hebben we geleerd om te relativeren. This is Africa, leerden we al snel. Als er iets lang duurde vanwege, in onze ogen, een inefficiënte organisatie of gewoon traagheid. Wij hebben een horloge, zij hebben de tijd.

Wat is tijd? Misschien vloog 2019 voorbij. Omdat nieuwe dingen je aandacht opeisten; omdat de liefde je leven binnenkwam; omdat het een aaneenschakeling was van mooie momenten. Misschien werd je wel geleefd en kijk je verbaasd achter om naar het jaar dat aan je voorbij is gegaan.

Misschien stond je wereld juist stil en verbaasde je je erover dat de wereld door raasde. Of je voelde je alleen, eenzaam zelfs, en de maanden kropen voorbij.

Wat gebeurde er in januari dit jaar? Weten we het nog? En in april dan? Met al zijn hoogte- en dieptepunten komt dit jaar nooit meer terug. Het is geweest. Het is er niet meer. We kunnen het niet meer veranderen. Hoe wanhopig we het ook proberen vast te houden. 2019 bestaat voor ieder van ons in onze eigen herinnering. Als een goed jaar. Of als een slecht jaar.

 

verleden tijd

Prediker zegt: maak je niet druk over de tijd. Alleen God overziet alles van begin tot einde. Hij houdt onze tijden in zijn hand. (Psalm 31) Ons verleden is bij hem veilig. Dat hoeven we niet mee te sjouwen als last of ballast. Wat verdrietig was, of zwaar, wat op ons drukt als schuldgevoel, we mogen het uiteindelijk loslaten. Ons persoonlijke verdriet, onze mislukkingen, alle aanslagen die werden gepleegd afgelopen jaar, de gevolgen van natuurgeweld… we kunnen het niet meer veranderen. Niet door te piekeren, niet door angstig te zijn of boos.

De verleden tijd is niet van ons. Niet in de zin dat we die kunnen veranderen. We kunnen ons er alleen door láten veranderen. Leren. Afleren.

 

toekomende tijd

En ook onze toekomende tijd is in zijn hand. Die bestaat voor ons alleen in onze dromen en verwachtingen. Jacobus maakt zich kwaad over mensen die menen dat zij de toekomst wél in handen hebben. Bij hem komt de uitdrukking vandaan dat mijn oma altijd bezigde: zo de Here wil en wij leven…. dat zei ze als er plannen werden gemaakt. Deo Volente.

Het zijn woorden die voor sommigen een teken zijn geworden van hun vroomheid. Woorden waarop je kunt worden aangesproken als je ze vergeet op je uitnodiging. Het zijn ook woorden die makkelijk tot het misverstand leiden dat alles gaat zoals God het wil. Alsof de Allerhoogste aan de touwtjes trekt. Maar zo heeft Jacobus zijn woorden niet bedoeld.

Hij reageert op de arrogantie van mensen die menen dat de toekomst van hen is. We maken er ons allemaal wel eens schuldig aan. We nemen al te vaak een voorschot op wat er nog komt. Maar de toekomende tijd is niet van ons. De dagen worden ons gegeven. We kunnen ze niet nemen. De toekomst wordt in ons hand gelegd, die kunnen we niet pakken. Het mag wel wat minder hoogmoedig van Jacobus. Wat minder onoverwinnelijk. Want uiteindelijk overkomt het leven je en komt er van je plannen soms niets terecht. Je mag stevig je koers in je hoofd hebben, maar er kunnen tijden komen dat je die moet bijstellen omdat je andere dingen zijn toegevallen dan je had gerekend.  

Zo de Here wil en wij in leven zijn heeft te maken met een levensbesef dat weet van de betrekkelijkheid van ons leven. Gezien in het groter geheel is het bijna niets; damp die even blijft hangen maar dan verdwijnt. Lucht en leegte, noemt de Prediker het. Het gaat voorbij als een droom, zingt Psalm 90. Deo Volente is een levenshouding die weet heeft van God; Die onze tijden in zijn hand heeft. Onze toekomst is bij hem veilig.

 

tegenwoordige tijd

Het verleden is niet van ons. De toekomst is niet aan ons.

Wat blijft is de tegenwoordige tijd. Het heden. Nu vandaag. Die tijd is van ons. Daarop kunnen wij invloed hebben. Met de keuzes die we maken, de beslissingen die we nemen, met onze tegenwoordigheid van geest en lichaam; in het nu kunnen wij de verandering zijn in wat we zeggen of juist niet, in hoe we met elkaar omgaan. We leven nu. En de tijd is wat wij ermee doen. De tijd is wie wij zijn. Soms zijn we mensen die dansen en soms zijn we mensen die rouwen. Wij zijn de mensen die baren, planten, helen, lachen en omhelzen. Soms zijn we ook de mensen die doden, afbreken, verkillen, haten. Zo zijn mensen. Zo zijn de tijden. Als mensen goed voor elkaar zijn is het een goede tijd.

Als we zo bewust omgaan met de tijd, kunnen we ons niet meer verschuilen achter het excuus: ik had geen tijd. We hebben alle tijd. Wij zíjn de tijd. Maar soms maken we de keuze om die op een andere manier te besteden. We zijn geen slaven van onze agenda, ook niet van de klok. Als we ons al onvrij voelen is dat vanwege het strakke schema dat we onszelf opleggen en alle hooggestemde verwachtingen waaraan we willen voldoen. We hebben de tijd gekregen om er voor elkaar te zijn. Om van betekenis te zijn voor de wereld waarin we leven. Nooit zullen we die tijd helemaal doorgronden. Maar dat hoeft ook niet. Want alles wat we vanavond hebben gezongen is waar. God is trouw van generatie op generatie.

Die levensles is vanuit het verleden verder gedragen tot hier en nu. Hij zal barmhartig zijn en ons beschermen. Hij is van al het zijnde oorsprong én doel én zin. (NL 513:4)

 

Voor deze overweging heb ik gebruik gemaakt van ‘Wat is immers tijd?’ van Rienk Lanooy in ‘Filosofen op de kansel’, Skandalon 2016.

Read 919 times Last modified on Mar 09, 2020

Related items