Blog

Geniet van het leven! Featured

Written by
Rate this item
(0 votes)

overweging op zondag 9 augustus 2020          De Open Hof ~ Oud-Beijerland

preken in coronatijd

 

uit de Bijbel: Prediker 9: 3, 7-12

 

vertrekpunt

Op de poort van de oude ingang van de begraafplaats staat een zandloper met daaronder: Memento Mori. Gedenk te sterven. Weet dat je altijd onderweg bent naar de dood. Daar, bij onze doden, zijn wij ons er het meest van bewust dat het leven eindig is. Soms moeten we te vroeg afscheid nemen van onze geliefden. Dan treuren we ook om plannen die niet verwezenlijkt konden worden; we voelen ons beroofd. Soms zeggen we dankbaar: het is goed zo. Het leven is geleefd, de beker is leeg. We wéten het ook wel: het gaat niet om de kwantiteit, maar om de kwaliteit. We wéten het, en toch blijven we soms hongerig naar meer. Het blijft nodig om God te bidden met de woorden van de Psalm: Leer ons met een wijs hart onze dagen te tellen. (Psalm 90: 12)   

 

Wijsheid hoort bij het leven, zegt Prediker. En die eindigt bij de dood. Daar is niets zinnigs over te zeggen. Even verraderlijk als de fuik voor de vissen en het net voor de vogels is de tijd voor de mensen. Je kunt goed leven, of maar raak leven; je kunt dicht bij God leven of juist niet, de dood komt voor iedereen. Een hardloper kan struikelen, een held kan vallen. Wij hebben er geen grip op en ons begrip, ons begrijpen van leven en dood, schiet ook te kort.

 

Prediker is geen profeet. Hij spreekt niet namens God. Hij spreekt niet over de toekomst. Niet over de hemel, of over hierna. Er zit ook geen enkele verwijzing in naar Christus. Daarom hebben sommige mensen niet zoveel met dit boek. Het is pessimistisch of cynisch, vinden ze.

Prediker is een ervaringsdeskundige. Hij weet van de ups en downs van het leven. En dat die soms maar bar weinig te maken hebben met hoe je leeft. Hij wijst ons, moderne mensen, erop hoe weinig maakbaar het leven uiteindelijk is. Die realiteitszin is wat anderen dan juist weer zo aanspreekt. Zij herkennen zich in het gegeven dat je als mens niets voor je zeggen hebt. Leven is levensgevaarlijk. En zij voelen zich goed bij de idee dat het gaat om hier en nu, niet om hierna. De hemel kan wachten.

 

Dus!

Hij is allemaal ijdelheid. Lucht en leegte, zegt de Prediker. Het bestaan is zinloos. En toch spreekt hij ook over zingeving. Wat stelt je leven voor in het licht van de dood.? Die vraag beantwoordt Prediker met een aansporing. Dus! Kom op, eet, drink, bemin. Heb oog voor de vreugde van het leven.

De trigger om goed te leven met het oog op de hemel is er bij Prediker niet. Als er geen hemel is, hoef je ook je best niet te doen om er in te komen. Maar hij bedoelt niet: het maakt allemaal niets uit. Dus…. leef er dan maar op los. Geniet zoveel je kan, nu het nog kan. Dat is oppervlakkig en lichtzinnig. Dat is het soort genieten dat een beetje verdacht is. Omdat het met niets en niemand rekening houdt. Dat is de mentaliteit van YOLO: You Only Live Once. Je leeft maar een keer.

 

Nu zit in onze traditie wel een beetje ingebakken dat genieten een guilty pleasure is. Bij ons calvinisme hoort soberheid en matigheid, hard werken en pas iets krijgen als je het hebt verdiend. Genieten wordt makkelijk verdacht gemaakt.

Ik weet nog goed de pastorie die alleen een voortuin had. Als ik daar zat kwam er altijd wel iemand langs die riep: zo dominee, klaar met werken. En dan legde ik omslachtig uit dat ik écht hard gewerkt had, dat ik het verdiend had enzovoort. Terwijl ik van de Eeuwige zélf heb geleerd dat het goed is om te ontspannen. Dat het een heilige opdracht is waaraan Hij zichzelf ook hield.

 

Het is makkelijk te veroordelen dat mensen willen genieten; van het strand, de stad, een illegaal feest, een vakantie ver weg. En dat in deze tijd…. Ik ga er niets van zeggen. Al is het maar omdat ik zelf zo genoten heb van een heerlijke vakantie.

Als Prediker oproept om te genieten bedoelt hij niet dat je er maar op los moet leven omdat het toch niets uitmaakt.

Hij bedoelt het ook niet als een doekje voor het bloeden dat we elkaar kunnen voorhouden als we te maken krijgen met verlies, met ziekte of zorgen. We zeggen dan: je kunt nog zoveel andere dingen… je bent niet alles kwijt….  Uit ervaring weet ik dat het op geen enkele manier troost als je leeft vanuit de ontkenning dat het leven soms ondragelijk is.

 

Prediker wil zeker niet oppervlakkig zijn maar verankert zijn aansporing om te genieten van de dag in God. God geeft je deze dag. Hij ziet wat je doet met welbehagen aan. Hij schept er een plezier in als wij zoeken naar de vreugde van het leven. Prediker reikt ons daarmee een stukje levenskunst aan. Het vermogen om te dealen met het leven zoals dat op je afkomt; met onverwachte tegenslagen, met verlies, met ziekte, met dood.

In het Algemeen Dagblad interviewt Annemarie Haverkamp elke zaterdag iemand die leeft met de dood dichtbij. Eigenlijk gaan die interviews niet over de dood maar over het leven. Hoe mensen erop terugkijken en hoe ze het verder willen invullen. Het gaat over klein geluk dat groot is. Over de liefde, over dromen, over alles wat er wél is. Dat is geen luchthartig leven maar een leven dat stoelt op dankbaarheid. En sommigen komen dan ook uit bij God.

De afgelopen twee weken namen we afscheid van twee gemeenteleden. Elke zondag waren ze er en dat was allerminst vanzelfsprekend. Zij hadden beide hun lichamelijke beperkingen en uitdagingen. Ze hebben beide veel meegemaakt. 

Dat was niet het enige dat zij gemeen hadden. Allebei omarmden zij hun leven met alles daarop en eraan. Zij genoten van elke gegeven dag omdat zij die ervaarden als geschenk van hun Schepper. Laat die herinnering aan hen ons tot zegen zijn. 

 

vrolijke kleren en een feestelijke geur

Dus eet je brood met vreugde en drink met een vrolijk hart je wijn. Ze vallen je toe uit de hand van God. Lees Psalm 104. Daar staat dat de mens brood zal winnen uit de aarde en wijn die het hart verheugt, geurige olie die het gezicht doet stralen, omdat God het water van de bronnen door de beken leidt en de aarde vruchtbaar maakt. In de oude vertaling zal het velen van u bekend in de oren klinken: Zij alle wachten op U, dat Gij hun spijze geeft te rechter tijd; (Ps 104: 27 en Ps 145: 15)

Aller ogen wachten op U, en Gij geeft hun te zijner tijd hun spijze;

 

Draag altijd vrolijke kleren. In het Hebreeuws staat daar ‘witte kleren’. Schone kleren. Dat is voor ons een makkie. Zet de wasmachine maar aan. Maar in de tijd van Prediker lag dat ingewikkelder. Kleren werden alleen gewassen voor speciale gelegenheden, voor een feest. Schone kleren hebben te maken met rein zijn, van buiten en van binnen, klaar voor een ontmoeting met God.

Klaar voor een fris nieuw begin. Denk aan het moment dat God de Tien Woorden wil geven aan zijn volk, een verbond met hen wil sluiten. Iedereen moet zijn kleren wassen om te laten zien dat er iets bijzonders staat te gebeuren, iets nieuws. Ik denk aan de nieuwe kleren die ik als kind kreeg voor Pasen; aan de doopjurk, aan mijn toga die me vertelt dat dit uur in de week anders is. Aan beddengoed in de wind.

Denk aan de moeite die je doet voor je kleding als je iemand voor het eerst ontmoet, of voor een huwelijksfeest. Je kleren verwijzen naar de vreugde van het moment. Naar iets van God. Of iets mét God.

Kies een feestelijke geur. Niet uit een hedendaags spuitflesje maar in de vorm van olie, zalf. De geurige olie waarmee mensen werden gezalfd voor hun leven in dienst van God. De olie van Psalm 23 op je hoofd. Weet je zo gezalfd door God, door wat Hij je geeft.

 

de vreugde van het leven

Geniet van het leven want het is een geschenk. Genieten is niet iets dat je hebt verdiend. Je hoeft er niet eerst hard voor te werken. Je krijgt het gewoon. Het betekent ook niet dat je leven rimpelloos verloopt. Het betekent wel dat je leeft in verbinding met God. En dat je erop vertrouwt dat Hij je geeft wat je nodig hebt, elke dag opnieuw. Hij gunt het ons om zorgeloos te leven als vogels, als bloemen. Die doen precies waarvoor ze geschapen zijn: vogel zijn, een nest maken en een ei leggen; bloem zijn, kleurrijk de aandacht opeisen en zaadjes laten vallen in de tuin. En wij mogen mens zijn. Door het geschenk van het leven aan te nemen en ervan te genieten. En door het te delen met anderen, met je geliefden.

Eten, drinken, vrolijk zijn, liefhebben en doen wat je hand vindt om te doen. Dat is geen oppervlakkig bestaan maar een bestaan dat zijn oorsprong en zin vindt in God.

Genieten is een heiliging van ons dagelijks leven, wij leven tot Gods eer.  

Read 74 times

Related items