Blog
Print this page

Abraham bidt voor Sodom Featured

Written by
Rate this item
(1 Vote)

overweging op zondag 19 mei 2019      PG De Open Hof -  Oud-Beijerland

 

uit de Bijbel: Genesis 18: 16-32

 

de rijdende rechter

In het tv-programma De rijdende rechter komt de rechter zal naar de plek des onheils om alle feiten in zich op te nemen. Hij luistert, kijkt, mengt zich onder de strijdende partijen en velt daarna een oordeel: ‘Dit is mijn uitspraak. Daar zult u het mee moeten doen.’ Je hoeft het er niet mee eens te zijn maar de uitspraak zal in ieder geval rechtvaardig zijn.

In ons verhaal vandaag horen we hoe God zelf is afgedaald uit de hemel om te gaan zien wat er waar is van de geruchten over Sodom en Gomorra. We leren meteen iets belangrijks over de Eeuwige. Hij zit niet ongenaakbaar in de hoge; het kan hem wat schelen wat er op aarde gebeurt. Zo zal hij later tegen Mozes zeggen: ik heb gezien hoe ellendig mijn volk er aan toe, ik heb hun gejammer gehoord; ik weet hoe ze lijden. (Ex 3:7) Laten we dat in ieder geval als eerste onthouden: als wij ons teruggeworpen voelen op ons zelf, alleen gelaten…. als het aanvoelt of geen mens zich iets van ons aantrekt, en God al helemaal niet, dan is dat niet waar.

 

Terug naar Sodom en Gomorra…. in deze twee namen wordt extreem uitvergroot hoe een samenleving kan verworden; hoe de menselijkheid onder druk kan komen te staan, zelfs kan verdwijnen. Als Lot mag kiezen waar hij gaat wonen, kiest hij het gebied van Sodom. Rijk en welvarend. Maar ten koste waarvan zijn ze rijk geworden? Van de mensen daar wordt gezegd dat zij slecht zijn en zwaar zondigen tegen de Heer. (Genesis 13:13) Gasten zijn in de stad niet veilig. Vreemdelingen zijn hun leven niet zeker. En seksualiteit heeft daar niets met liefde te maken maar alles met onderdrukking, misbruik. Even tussen haakjes, maar daarom niet minder belangrijk: dát is sodomie. Het heeft niets te maken met mannen die van mannen houden; maar met een samenleving die seks gebruikt als machtsmiddel.

 

Die onmenselijke bende, die wil God met eigen ogen zien. Ook daar zijn de mensen niet alleen. Ook niet in de stukgeschoten steden van vandaag; waar de humaniteit met voeten wordt getreden door terreur, door seksueel geweld. 

 

geduld en vergeving

God als rechter…. ik vind dat een lastige. Gelukkig leren we hem in de eerste plaats kennen als een God die geduld heeft, als een God die vergeeft. Die zelfs dán vergeeft als menselijkerwijs de maat echt vol is. Hij vergeeft de inwoners van Ninevé, tot grote woede van Jona. Ik wíst het wel, roept Jona. Ik wíst wel dat u liefdevol bent, en genadig en geduldig en trouw en tot vergeving bereid. (Jona 4:2) Precies zo maakt God zich ook aan Mozes bekend, direct na het ongelukkige incident met het gouden kalf. God gaat aan Mozes voorbij en roept zijn naam: ik ben de Heer, liefdevol, genadig, geduldig en vergevingsgezind. Mensen zouden geen leven hebben als die vergevingsgezindheid niet als een beschermende paraplu boven ons leven werd gehouden. David zingt erover: Als u de zonden blijft gedenken, Heer, wie houdt dan stand? Maar bij u is vergeving……

In dit gedeelte horen we hoe Gods geduld met Sodom en Gomorra is opgeraakt. Hij is van plan de steden te vernietigen en hij laat Abraham delen in die plannen. Ik kan het niet nalaten te denken dat God dat expres doet. Zijn beweegreden om Abraham te laten delen in zijn plannen is dat deze als vader zijn zonen en alle andere nakomelingen moet leren de weg te gaan die God wijst, door rechtvaardig en goed te handelen. Dat is wat God verwacht van Abraham en zijn nageslacht. Alleen zó zullen zij kunnen wonen in het beloofde land. (Gen 18:19)  Zal Abraham ook vanuit zijn rechtvaardigheidsgevoel reageren op Gods plannen? Zal het goede voor Abraham inderdaad leidend zijn? Dat staat er op het spel.  

 

rechtvaardigheid

Abraham, zegt de Eeuwige, ik zal Sodom en Gomorra vernietigen. En Abraham zegt met zoveel woorden: dat kunt u niet maken! U kunt toch niet de onschuldigen laten omkomen samen met de schuldigen? God, die de rechter is over de hele aarde, moet toch rechtvaardig handelen? Zó heeft Abraham zijn God leren kennen. Anders dan de goden die Abraham vaarwel heeft gezegd is God betrouwbaar. Hij handelt niet willekeurig. Abraham bidt goedbeschouwd niet voor Sodom maar voor God. Dat God zichzelf blijft. God zou gezegd kunnen hebben: waar bemoei je je mee. Ik heb zo besloten. En bovendien, beste Abraham, er zijn helemaal geen tien onschuldige mensen in Sodom te vinden. Dat doet God allemaal niet. In plaats daarvan gaat Hij de dialoog aan met Abraham. Daaruit zal blijken hoe groot het van Abraham in de mensheid is. En hoe groot zijn geloof in God is.

 

Het lijkt hier wel of Abraham meer gevoel voor rechtvaardigheid heeft dan God. Maar precies zó wil God Abraham hebben: van harte toegewijd aan de geboden en het hooghouden van zijn heilige naam, door op te komen voor al wie in de verdrukking zit. Daar is God naar op zoek: naar een mens met een geweten, naar de vader van een gewetensvol volk, aan wie hij de zorg voor de aarde en wie er wonen, kan toevertrouwen. (Het Verhaal gaat, 87)

 

tien

Abraham blijft God vragen af te zien van zijn plannen. Wat als er 45 onschuldige mensen zijn? Of 40, 30, 20. En tenslotte 10. Tien is het minimum aantal waardoor het grotere geheel nog kan worden gerepresenteerd. Tien is twee handen vol, is alles. Het is nog altijd zo dat een dienst in de synagoge doorgang vindt als er tien mannen aanwezig zijn. In dit geval zijn de tien onschuldigen waar Abraham op hoopt zijn neef Lot en zijn gezin. Het zijn er zelfs minder dan tien. De stad wordt niet gespaard maar Lot en zijn familie krijgen wel de kans om weg te komen.

 

voorbede

Dit verhaal staat wel bekend als de voorbede van Abraham. En in dit geval is voorbede voorspraak, pleitbezorger zijn. In het Engels en in veel andere talen (het Frans, Italiaans, Spaans, Noors, Zweeds) is voorbede ‘intercession’. Dat betekent ‘tussenbeide komen’, ‘ervoor gaan staan’. Wie op die manier voorbede doet voor een ander, gaat tussen God en degenen die een rechtvaardige straf verdienen in staan. Je springt voor hen in de bres om te voorkomen dat ze vernietigd worden. Zo heeft Abraham gepleit voor Sodom.

Zo heeft Mozes gepleit voor zijn volk toen hij God vroeg om hen niet alleen te laten in de woestijn maar mee te blijven trekken, ook al is het volk onhandelbaar. (Ex 34: 9, en Psalm 106:23) En God ging mee.

Later, tijdens de ballingschap zal God bij monde van de profeet Ezechiël zeggen hoezeer hij het betreurt dat Jeruzalem verwoest is en de bewoners zijn weggevoerd. Want, zegt hij, ik heb gezocht naar iemand die voor het land in de bres wilde springen opdat het niet zou worden vernietigd – maar zo iemand heb ik niet gevonden. (Ez 22: 30)

 

God zelf opent dus de mogelijkheid dat wij opkomen voor wie ons lief zijn, zoals Abraham voor Lot. God geeft de ruimte om hem eraan te herinneren dat Hij naast rechtvaardig ook geduldig is en goed. God opent de mogelijkheid dat wij opkomen voor diegenen die schuldig zijn en lijden onder wat hen overkomt, zoals bij Mozes en Ezechiël. Hij is zelfs nog verder gegaan toen Jezus de pleitbezorger voor de menselijkheid stierf en Hij hem redde uit de dood. Hij is onze voorspraak bij de Vader. (1 Joh 2:1)

 

Zou dat kunnen betekenen dat God zoekt naar voorbidders; dat Hij zoekt naar onderhandelaars, naar mensen die blijven geloven in zijn barmhartigheid en rechtvaardigheidsgevoel? Dan zijn wij als gemeente door God zelf geroepen om te blijven bidden voor de wereld van vandaag, die -zo lijkt het soms- op haar eigen vernietiging afstevent? Dan zijn wij geroepen om bewogen te zijn om het lot van mensen in steden en landen waar kwaad heerst. Dan mogen we pleiten voor elkaar. Dan is God zelf de ziel van onze gebeden.

Read 388 times
Lyonne Verschoor

Latest from Lyonne Verschoor