Blog

Stille nacht, heilige nacht Featured

Written by
Rate this item
(0 votes)

Kerstnachtdienst 2018      De Open Hof -  Oud-Beijerland

 

We lazen uit de Bijbel: Lucas 2: 1-20 en zongen de winnende tekst van de wedstrijd om nieuwe woorden te bedenken bij een oud lied: ‘Stille Nacht, heilige nacht’.

 

Als wij niet meer geloven, Paul van Vliet

 

Als wij niet meer geloven dat het kan

Wie dan wel?

Als wij niet meer vertrouwen op houden van

Wie dan wel?

Als wij niet meer proberen

Om van fouten wat te leren

Als wij ’t tij niet kunnen keren

Wie dan wel?

 

Als wij niet meer zeggen hoe het moet

Wie dan wel?

Als wij niet meer weten wat er toe doet

Wie dan wel?

Als wij er niet in slagen

de ideeën aan te dragen

voor een kans op betere dagen

Wie dan wel?

 

Als wij niet meer geloven dat het kan

Wie dan wel?

Als wij er niet mee komen, met een plan

Wie dan wel?

Als wij er niet voor zorgen

dat de toekomst is geborgen

voor de kinderen van morgen

Wie dan wel?

Als wij onszelf niet dwingen

een gat in de lucht te zingen

waar zij in kunnen springen

Wie dan wel?

 

God van Jezus,

de muziek, de kaarsen en de sfeer, lokten ons vanavond hier naar toe.

Het idee om niet alleen te zijn, maar mens onder de mensen, was uitnodigend.

En vooral dat kind, toegankelijk en zonder oordeel, roept ons vanavond.

Dat kind waarvan wordt gezegd dat U zich daarin laat zien.

Als dat zo is, dan bidden wij dat wij U zullen ontmoeten in het komend uur.

Laat U kennen in het kind van Bethlehem, in Jezus uw Zoon. Amen.

 

het wonder van kerst

Voor veel mensen is het geen Kerst als ‘Stille nacht, heilige nacht’ niet heeft geklonken. Dit lied, dat deze kerstavond zijn 200e verjaardag viert, klinkt in meer dan 40 talen. Het verbindt jonge en oude mensen, mensen van overal. Zo zagen we in het filmpje. (kerstcommercial Zalando 2018) De essentie van Kerst samengevat in een lied.

Er zijn ontroerende verhalen bekend van de zeggingskracht van dit lied. Zo gaat het verhaal van de kerstvrede tijdens de Eerste Wereldoorlog. Midden tussen al het oorlogsgeweld zwijgen de kanonnen op kerstavond. Als de wapens even zwijgen denken velen aan thuis. Die kerstnacht is een stille nacht.

De stilte wordt doorbroken door een lied: Stille Nacht, heilige Nacht…. Aarzelend wordt het lied beantwoord met Silent night, holy night. Die nacht komen de soldaten uit hun loopgraven en groeten elkaar met de vrede van Kerst. Dit kerstwonder houdt het vol tot nieuwjaar.

En in het boekje ‘Kerstmis in Scheveningen’ beschrijft een gevangene in het Oranjehotel (Binnert Philip de Beaufort, 1919-1945) hoe hij op kerstavond 1943 de Bijbel openslaat om zijn celgenoot voor te lezen. ‘Harder’ wordt er geroepen uit de naastgelegen cel. ‘Lees ons allemaal voor’ roept iemand anders. Staande op een krukje, met zijn mond voor het luchtrooster, leest hij zo luid en duidelijk mogelijk het kerstevangelie. Hij vertelt van zijn geloof dat Jezus de Redder is en dat niets, ook de oorlog niet, hen kan scheiden van de liefde van God. Het is muisstil op de gang. Zelfs de dronken bewakers lijken even te stoppen met hun gebral. Tot iemand begint te zingen: Stille nacht, heilige nacht..

Iedereen begint mee te zingen. Het lied verbindt die avond Katholieken, Protestanten en Joden. Het overstijgt alle verschillen. Zolang het lied wordt gezongen, is het waar.

 

stille nacht

Hoe stil is eigenlijk de nacht van het kerstwonder? Lang geleden in de buurt van Bethlehem zal het misschien stil zijn geweest, op het gemekker van schapen en herders na. Maar Lucas laat ons ook haarfijn weten van het rumoer op het wereldtoneel door grote namen te noemen, Augustus, Quirinius; in die namen klinkt macht door, overheersing. Er is een decreet, een bevel. Jozef en Maria zijn niet vrij om nee te zeggen tegen de volkstelling.

Maar in die overmacht is in stilte iets anders begonnen. Op een eenvoudige plaats in dat grote rijk, door een kind in een voerbak tegenover grote namen, machtige mannen. In die stilte is iets gaan zingen. Een hoopvol geluid, maar ook een kritisch geluid. Want de geboorte van een kind dat vrede zal brengen is luid en duidelijke kritiek op de koningen en machthebbers die wel claimen vrede te brengen maar het niet doen. Het is een aanklacht tegen de onherbergzaamheid en het wantrouwen. In die stille nacht, is een kind vragen gaan stellen bij de manier waarop mensen met elkaar omgaan; zijn wij allemaal gelijk of maken we onderscheid? Het kind stelt de vraag hoe wij onze macht gebruiken en voor wie wij ons verantwoordelijk voelen. Het kwam in zijn tijd ongelegen en er was geen plaats voor hem. Het is de vraag hoe gelegen hij in ons bestaan komt.

Het mag dan een stille nacht geweest zijn maar als het stil blijft hebben we er niets aan. De vragen die uitgaan van dat kind in de voerbak verdienen een antwoord. En het lied dat de engelen zingen ‘Vrede op aarde’ heeft alleen dan waarde als we er iets mee willen doen. Vandaag is er in veel kerken een stil protest tegen het huidige asielbeleid waardoor kinderen dreigen te worden uitgezet. Laten we ergens deze dagen een moment van stilte nemen om te bedenken op welke manier wij het licht van Christus verspreiden.

 

heilige nacht

Het was een stille nacht, een héilige nacht. Het heeft iets met God te maken. In dat pasgeboren kind wordt hij zelf geboren tussen de mensen. Zijn liefde voor de wereld krijgt gestalte. Zijn goedheid en mildheid zullen wonen op aarde. In die heilige nacht wordt duidelijk dat God juist afstand doet van zijn heiligheid en grootheid. Hij maakt zich klein en menselijk.

In de Bijbel lezen we de oproep dat mensen heilig moeten zijn. Wees heilig, want ik ben heilig, zegt God. (Leviticus 19: 2; 1 Petrus 1:16) Geen heilige boontjes. Geen heilig verheven zijn boven allen die niet of anders geloven. Maar heilig zoals ik dat net omschreef: het heeft iets met God te maken. Laat in ons leven toch iets mogen doorschijnen van wat God is, van wat goed is. Laten wij ons toch ook klein en menselijk opstellen. Of laten wij de stilte doorbreken met de heilige verontwaardiging over wat er misgaat: de onvrede in ons bestaan, de spanningen in onze familiekring, het onrecht op het werk. Laten we heilig verontwaardigd zijn over de wereld van vandaag en daar iets mee doen.

 

Stil is de nacht

Stille nacht, heilige nacht…. het klinkt als een wiegelied en de oude tekst past nauwelijks meer in deze tijd. In de nieuwe tekst klinkt het verlangen van mensen door naar rust in het vluchtige bestaan. Maar daar mag het niet bij blijven. Rust roest. Het mag niet stil blijven deze nacht. Zolang we zingen is er verbinding. Zolang we zingen verdwijnt de hoop niet onder wanhoop. Zolang we zingen weten we wat ons te doen staat. Want zolang we zingen kan het waar worden. Vrede op aarde voor de mensen die God liefheeft.

 

1. Stil is de nacht, schitterend zacht

straalt van ver sterrenpracht.

Mensen komen, mensen gaan

door hun vluchtig voorbijgaand bestaan

ademt eeuwige kracht.

Wonderlijk stil is de nacht.

 

2. Stil is de nacht, iedereen wacht

op het licht, op de kracht

die verdrijft de duisternis

en die groeien doet al wat er is,

die verzoent en verzacht.

Wonderlijk stil is de nacht.

 

3. Kijk om je heen, mensen bijeen

zingen zacht ‘stille nacht’.

Wat onzegbaar is, wat je niet ziet

houd zich schuil in dit goddelijk lied.

Volg de stem van je hart.

Zing door het nachtelijk zwart.

 

Cees Engelen

Read 61 times